Overthinking yani aşırı düşünme alışkanlığı, çoğu zaman geçmişte yaşanan olayları zihinde tekrar tekrar değerlendirmek ve gelecekte yaşanabilecek durumların provasını yapmak şeklinde ortaya çıkıyor. Sinir sisteminin kesin bir sonuca ulaşana kadar rahatlayamaması, zihnin bir olay üzerinden uzun süre analiz yapmaya devam etmesine neden oluyor.
Başlangıçta benliği koruma içgüdüsüyle ortaya çıkan bu durum, zamanla uyumsuz bir başa çıkma mekanizmasına dönüşebiliyor. Sürekli aşırı düşünen kişilerde kaygı düzeyi artarken, gerginlik hissi de daha yoğun yaşanıyor. Uzmanlara göre zihnin bu çalışma biçimini anlamak, aşırı düşünmeyi kontrol altına almanın ilk adımı olarak görülüyor.
Aşırı düşünmeyi daha sağlıklı bir biçime dönüştürmek için uygulanabilecek yöntemlerden biri düşünceleri organize etmek. Zihinde sürekli dönen düşünceleri kağıda dökmek ya da “Aslında neyi çözmeye çalışıyorum?” ve “Atabileceğim en küçük adım ne?” gibi sorularla netleştirmek zihinsel yükü azaltabiliyor. Bu yöntem, psikolojide “bilişsel ayrışma” olarak adlandırılan ve düşüncelerle kişi arasında mesafe kurmayı amaçlayan yaklaşımın basit bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Bir diğer yöntem ise “Ya şöyle olursa?” şeklindeki endişe verici soruları “O zaman ne yaparım?” sorusuyla değiştirmek. Bu yaklaşım, kişinin korkularını daha somut çözümlerle ele almasını sağlayarak sürekli felaket senaryoları üretme döngüsünü kırabiliyor. Böylece beyin tehlike odaklı düşünmek yerine çözüm üretmeye yöneliyor.
Uzmanlara göre overthinking tamamen zararlı bir alışkanlık olmak zorunda değil. Eğer doğru şekilde yönlendirilirse bu düşünme biçimi bir tür öngörü mekanizmasına dönüşebiliyor. İnsan zihni potansiyel durumları önceden hayal ederek hazırlık yapabiliyor; örneğin yağmur bulutlarını fark eden birinin evden şemsiye ile çıkması bu mekanizmanın basit bir örneği olarak gösteriliyor.
Ancak bu süreçte önemli olan düşünmenin niyeti. Düşünceler kontrol edilemeyen bir kaygı üretmeye başladığında zararlı hale geliyor; fakat olayları anlamlandırmaya ve çözüm üretmeye yardımcı olduğunda faydalı bir araç haline gelebiliyor. Uzmanlar, aşırı düşünmeyle başa çıkmanın en etkili yolunun zihne karşı daha şefkatli ve bilinçli bir yaklaşım geliştirmek olduğunu belirtiyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: