Tarım ve gıda piyasalarında fiyat, arz ve yerli üretim dengelerini etkilemesi beklenen yeni ithalat düzenlemeleri hayata geçirildi. Resmi Gazete’de yayımlanan iki Cumhurbaşkanı Kararı ile kuru soğan, ceviz, kurutulmuş tatlı biber, makarna, glikoz ve oligofruktoz gibi birçok ürün grubunda gümrük vergileri ve ek mali yükümlülükler yeniden belirlendi.
Yeni düzenlemeyle bazı ürünlerde iç piyasadaki fiyat baskısını azaltmak amacıyla ithalat vergileri düşürülürken, bazı ürünlerde yerli üreticiyi desteklemek ve ithalat maliyetlerini artırmak amacıyla ek koruma önlemleri getirildi.
Kuru soğanda ithalat vergisi yüzde 5'e çekildi
Karar kapsamında kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisi geçici olarak yüzde 5 seviyesine indirildi. Daha önce yüzde 49,5 olarak uygulanan vergi oranı, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar geçerli olacak.
Düzenlemenin, ithalat miktarı ve piyasaya giriş zamanına bağlı olarak toptan ve perakende soğan fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturması bekleniyor. Ancak yeni sezon ürünlerini piyasaya sunan yerli üreticiler açısından ithalatın hacmi ve zamanlaması belirleyici olacak.
Bosna-Hersek, Singapur ve Kosova’dan yapılacak ithalatlar ise mevcut tercihli tarife uygulamaları kapsamında değerlendirilmeye devam edecek.
Cevizde ithalat maliyetleri yükseldi
Ceviz ithalatında ise ek mali yükümlülüklerde artışa gidildi. Yeni düzenlemeyle kabuklu ceviz ithalatındaki ek mali yükümlülük ton başına 451 dolardan 738 dolara, iç ceviz ithalatında ise 1099 dolardan 1772 dolara yükseltildi.
Bu adımın, ithal ürünlerle rekabette zorlanan yerli ceviz üreticisini desteklemeye yönelik olduğu belirtiliyor. Ancak ithalat maliyetlerindeki artışın, iç üretimin talebi karşılayamadığı dönemlerde kuruyemiş sektörü ve tüketici fiyatları üzerinde yukarı yönlü etkisi olabileceği değerlendiriliyor.
Kurutulmuş tatlı biberde vergi oranı artırıldı
İthalat düzenlemeleri kapsamında kurutulmuş tatlı biber ürünlerinde de vergi değişikliğine gidildi. Bazı ülke gruplarından yapılan ithalatta gümrük vergisi yüzde 19,5’ten yüzde 41’e yükseltildi.
Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve birçok ülke için yüksek oran uygulanırken, Güney Kore ve Malezya için farklı oranlar belirlendi. Bosna-Hersek, Kosova ve Venezuela’dan gerçekleştirilen ithalat ise sıfır gümrük vergisi kapsamında tutuldu.
Bazı makarna ürünlerine yüzde 10 ilave vergi
Yeni düzenlemeyle bazı makarna çeşitleri de İlave Gümrük Vergisi kapsamına alındı. Yumurtalı, sebzeli ve kurutulmuş makarnalar ile bazı noodle türleri için belirlenen ülkelerden yapılacak ithalata yüzde 10 ilave gümrük vergisi uygulanacak.
Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, EFTA ülkeleri, Güney Kore, Malezya, Kosova, İran ve Venezuela’dan yapılacak ithalatlar ise ilave vergiden muaf tutuldu.
Türkiye’nin makarna üretiminde güçlü bir ihracat kapasitesine sahip olması nedeniyle düzenlemenin, özellikle tercihli ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden gelen ürünlere karşı yerli sanayiyi korumayı amaçladığı ifade ediliyor.
Tıbbi gıda ürünlerine vergi kolaylığı
Düzenlemelerde sağlık amaçlı kullanılan ürünlere yönelik ayrı bir uygulama da getirildi. Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen kontrol belgeleri kapsamında ithal edilen tıbbi amaçlı gıdalar ve enteral beslenme ürünlerinde belirli şartlarla ek mali yükümlülüklerin sıfır uygulanabilmesine imkan tanındı.
Bu kolaylık genel gıda ithalatını kapsamazken, yalnızca belgeli ve belirlenen sağlık amaçlı ürün grupları için geçerli olacak.
Glikoz ve oligofruktoz düzenlemesi değişti
Kararla birlikte glikoz ve oligofruktoz gibi şeker türevi ürünlerin indirimli gümrük vergisinden yararlanabileceği kullanım alanları da yeniden düzenlendi. Vergi avantajları belirli şekerleme ürünleri, tıbbi amaçlı gıdalar ve enteral beslenme ürünleriyle sınırlandırıldı.
Bazı glikoz türlerinin hemodiyaliz solüsyonu ve belirli sanayi ürünlerinde kullanılması halinde sıfır gümrük vergisi uygulaması ise devam edecek.
Yeni düzenlemeler 11 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, vergi artışı veya yeni mali yükümlülük getirilen ürünlerde ithalatçılara 30 günlük geçiş süresi tanındı. Bu süre içinde tescil edilen gümrük beyannamelerinde eski vergi oranları uygulanacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: