Artık bu sorunla uğraşmak isteyen hastalara çözüm sunan Kulak Burun Uzmanı Op. Dr. Erkan Kulduk, revizyon rinoplasti için kesin bir zaman kuralı olmadığını belirtti

Her hasta için belirli sürelerin geçerli olduğunu ve doku iyileşmesinin tamamlanıp tamamlanmadığının önemli olduğunu vurgulayan Kulduk, mevcut sorunun geçici mi yoksa kalıcı bir probleme mi bunun önemli olduğuna dikkati çekti.

Ödem kaynaklı geçici asimetrilerin bulunması durumunda en doğru yaklaşımın beklemek olduğunu ifade eden Op. Dr. Kulduk, "Ancak cilt çöküntüsü incelme ya da kalıcı deformasyona yol açabilecek durumlarda daha erken müdahale planlanabilir. Zamanlama her burun için farklıdır ve mutlaka hekimin değerlendirmesiyle belirlenmelidir. Rinoplastide ameliyat sayısı tek başına belirleyici değildir. Önemli olan altta kalan kıkırdak ve kemik altyapının durumu ile cilt kalitesidir. Yeterli doku mevcutsa ileri revizyonlar dahi planlanabilir. Ancak ciddi cilt problemlerinde süreç daha kompleks hale gelir." ifadelerini kullandı.

Dr. Kulduk, revizyon cerrahisinin estetik beklentiden çok fonksiyonel ve yapısal iyileştirmeye odaklandığını, gerçekçi hedefler ve doğru planlama, sürecin en önemli basamakları olduğunu sözlerine ekledi.

Mevcut bilgilere göre NovaSeq 6000 cihazı, üniversite hastaneleri arasında yalnızca Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde bulunuyor. Yeni teknoloji sayesinde hem klinik hizmetlerde tanı süresi kısalıyor hem de bilimsel araştırmalara önemli katkılar sunuluyor.

28 Şubat Dünya Nadir Hastalıklar Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ahmet Okay Çağlayan, nadir hastalıkların küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtti. Türkiye’de yaklaşık her 2 bin kişiden birinde nadir hastalık görüldüğünü ifade eden Çağlayan, dünya genelinde 400 milyondan fazla kişinin nadir hastalıklarla yaşadığını söyledi. Avrupa’da yaklaşık 30 milyon, Türkiye’de ise 5 ila 7 milyon arasında nadir hastaya bulunduğunun tahmin edildiğini kaydetti.

Nadir hastalıkların yaklaşık yüzde 80’inin genetik kökenli olduğunu vurgulayan Çağlayan, bu hastalıkların yüzde 70’inin çocukluk döneminde ortaya çıktığını belirtti.

NovaSeq 6000 cihazının sağladığı ileri teknoloji sayesinde tanı süreçlerinde hız ve doğruluğun arttığını ifade eden Çağlayan, DEÜ’nün güçlü bir translasyonel genomik altyapıya sahip olduğunu dile getirdi.

DEÜ Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezinin T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış bir merkez olduğunu belirten Çağlayan, merkezde tanı, araştırma ve genetik danışmanlık hizmetlerinin bütüncül bir yaklaşımla sunulduğunu söyledi. Bugüne kadar yaklaşık 10 bin hastaya klinik değerlendirme yapıldığını ve 5 bin genetik test gerçekleştirildiğini aktardı.

Üniversitenin ileri genomik teknolojiler ve uzman akademik kadrosuyla hem hasta hizmetlerinde kaliteyi artırmayı hem de genetik temelli hastalıkların anlaşılması ve tedavisine yönelik bilimsel araştırmalara katkı sunmayı sürdürdüğü ifade edildi.

Boğaz ağrısının temel nedenleri

Boğaz ağrısının en yaygın nedeni viral enfeksiyonlardır. Soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıklar genellikle boğaz ağrısıyla başlar. Bakteriyel enfeksiyonlar ise daha ağır seyredebilir ve tıbbi tedavi gerektirebilir.

Alerjiler, kuru hava, sigara dumanı ve kimyasal maddeler de boğazı tahriş ederek ağrıya yol açabilir. Uzun süre yüksek sesle konuşmak ya da bağırmak ses tellerini zorlayarak ağrı oluşturabilir. Ayrıca gastroözofageal reflü hastalığında mide asidinin boğaza kaçması da tahrişe neden olur.

Mevsimsel değişiklikler, kapalı ortamlarda uzun süre kalma ve klimalı alanlar da boğaz mukozasını kurutarak hassasiyeti artırır. Çok sıcak ya da çok soğuk yiyecekler, baharatlı ve asitli gıdalar ile yetersiz su tüketimi de ağrıyı tetikleyebilir.

Boğaz ağrısı nasıl geçer?

Boğaz ağrısının hafif seyrettiği durumlarda evde uygulanabilecek yöntemler etkili olabilir:

• Bol su içmek boğazın nemli kalmasını sağlar.

• Tuzlu su ile gargara yapmak ağrıyı hafifletebilir.

• Dinlenmek, bağışıklık sisteminin enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olur.

• Nemli hava ve buhar uygulaması kuruluğu azaltır.

• Yumuşak ve ılık gıdalar tercih edilmeli, asitli ve sert yiyeceklerden kaçınılmalıdır.

• Zencefil çayı ve ılık çorbalar rahatlatıcı etki gösterebilir.

• Ses tellerini dinlendirmek iyileşmeyi destekler.

C vitamini içeren besinler ve düzenli uyku da bağışıklık sistemini güçlendirerek iyileşme sürecine katkı sağlar.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Bazı durumlarda boğaz ağrısı ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Yüksek ateş, şiddetli yutma güçlüğü, nefes alma problemi, boğazda beyaz lekeler, boyunda belirgin lenf bezi şişliği ya da ağrının bir haftadan uzun sürmesi halinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde boğaz ağrısı daha dikkatle takip edilmelidir. Bu gruplarda erken müdahale, olası komplikasyonların önüne geçmek açısından önem taşır.

Boğaz ağrısı çoğu zaman basit nedenlere bağlı gelişse de, belirtilerin seyrine dikkat etmek ve gerektiğinde profesyonel destek almak sağlıklı bir iyileşme süreci için kritik önem taşır.

Nadir görülen Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser sendromu (MRKH) nedeniyle doğuştan rahmi bulunmayan Grace Bell’e nakledilen rahim sayesinde, Aralık 2025’te Queen Charlotte's and Chelsea Hospital’da sezaryenle sağlıklı bir erkek bebek dünyaya geldi. Bebeğe Hugo Richard Norman Powell adı verildi.

Grace Bell, Birleşik Krallık’ta rahim nakli sonrası doğum yapan ikinci kadın olurken, vefat etmiş donörden yapılan nakil sonrası doğum gerçekleştiren ilk kadın olarak kayıtlara geçti. Araştırma ekibine göre Hugo, Avrupa’da ölü donörden yapılan rahim nakli sonrasında doğan üçüncü bebek oldu.

Dünya Genelinde 30’a Yakın Doğum

Dünya genelinde ölü donörden yapılan rahim nakilleri sonucunda bugüne kadar yaklaşık 25 ila 30 bebek dünyaya geldi. Rahim nakillerinin üçte ikisinden fazlası canlı donörlerden gerçekleştirilirken, yaklaşık üçte biri hayatını kaybetmiş donörlerden yapılıyor.

“Büyük Bir Dönüm Noktası”

Birleşik Krallık rahim nakli araştırma ekibinin eş liderlerinden Isabel Quiroga, gelişmeyi “rahmi olmayan ve aile kurmak isteyen kadınlar için büyük bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi. Quiroga, bu yöntemin evlat edinme veya taşıyıcı anneliğe alternatif olarak kadınlara kendi çocuklarını taşıma ve doğurma imkânı sunduğunu vurguladı.

Grace Bell ise bu tıbbi atılımın gelecekte daha fazla kadına umut olmasını temenni etti. Bell, anneliğe giden bu seçeneğin ilerleyen yıllarda daha erişilebilir hale gelmesini ve başkalarının da aynı şansı yakalayabilmesini dilediğini ifade etti.

Cumhuriyet Gazetesi’nden Damla Polat’ın haberine göre, SES Eş Genel Başkanı Nazan Karacabey, artan başvuru sayıları ve belirsiz görev tanımlarının bu çalışanları görünmez hale getirdiğini söyledi. Karacabey, sağlık hizmetlerinin bir bütün olduğunu vurgulayarak, “Hiçbir meslek diğerinin alternatifi değildir” dedi.

“Diğer personel” başlığı altında psikologlar, tıbbi teknologlar, anestezi teknikerleri, acil tıp teknisyenleri (ATT), sağlık işçileri ve ağız diş teknikerleri gibi 50’den fazla meslek grubunun yer aldığını belirten Karacabey, bu çalışanların sağlık hizmetinin omurgasını oluşturduğunu ifade etti.

Karacabey ayrıca, Bakanlığın 2025 bütçe teklifinde kişi başı hekime müracaat sayısının 2027 için 12,6 olarak öngörüldüğünü; ancak 2024 itibarıyla bu tahmine şimdiden ulaşıldığını dile getirdi. Bu başvuruların yalnızca muayene değil, tedavi ve bakım süreçlerini de kapsadığını belirten Karacabey, artan yükün hekim ve hemşirelerin yanı sıra diğer sağlık emekçileri tarafından da taşındığını söyledi.

Görev tanımlarındaki belirsizlikler, düşük taban ödeme katsayıları ve artan iş yükünün çalışanları daha fazla mesai ve nöbete zorladığını kaydeden Karacabey, ücret uçurumlarının giderek derinleştiğini ifade etti. Sağlık sistemindeki eşitsizliklerin giderilmesi için bütüncül ve adil politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

Glikoz depoları tükendiğinde ise devreye yağlar giriyor. Yağ yakımı kilo kaybına, kolesterol seviyesinin düşmesine ve diyabet riskinin azalmasına katkı sağlayabiliyor. Ancak bu süreçte kan şekeri düştüğü için halsizlik, uyuşukluk, baş ağrısı, mide bulantısı ve ağız kokusu gibi belirtiler görülebiliyor.

İlk Hafta: Vücut Yağ Yakımına Geçiyor

Orucun 3 ila 7’nci günleri arasında vücut yeni düzene alışmaya başlıyor. Yağ depoları enerjiye dönüştürülürken, sahur ve iftar arasında su tüketiminin azalması nedeniyle sıvı kaybı artabiliyor. Bu nedenle iftar ve sahurda karbonhidrat, sağlıklı yağ, protein, tuz ve yeterli su alımı büyük önem taşıyor.

İkinci Hafta: Metabolik Uyum

8 ila 15’inci günler arasında vücut büyük ölçüde oruca uyum sağlıyor. Uzmanlara göre bu dönemde metabolizma daha dengeli çalışmaya başlıyor. Günlük hayatta aşırı kalori alımının azalması, vücudun onarım ve yenilenme süreçlerine daha fazla enerji ayırmasına yardımcı olabiliyor.

Üçüncü ve Dördüncü Hafta: “Detoks” Süreci

16’ncı günden sonra ise vücutta arınma sürecinin hızlandığı belirtiliyor. Kalın bağırsak, böbrek ve deri yoluyla toksin atılımı artabiliyor. Bu dönemde bazı kişilerde enerji artışı, hafıza ve konsantrasyonda güçlenme gözlemlenebiliyor.

Ancak uzmanlar, orucun çok uzun süreli ve kontrolsüz şekilde uzatılması halinde vücudun “ileri açlık moduna” geçebileceği uyarısında bulunuyor. Bu durumda enerji ihtiyacı için protein kullanılmaya başlanabilir ve kas kaybı yaşanabilir.

Sonuç olarak, 30 günlük oruç süreci vücutta aşamalı değişimlere yol açıyor. Dengeli ve yeterli beslenme ile desteklendiğinde bazı olumlu etkiler ortaya çıkabilirken, bilinçsiz uygulamalar sağlık riskleri doğurabiliyor.

Prof. Dr. Yıldırım, “Sahurdan sonra mide boşalması için yeterli zaman kalmadan uykuya geçildiğinde mide içeriği boğaza doğru kaçabiliyor. Aynı şekilde iftarda bir anda fazla miktarda yemek tüketilmesi mideyi aşırı doldurarak geriye kaçışa neden oluyor. Bu nedenle Ramazan ayında boğaz reflüsünü daha sık görüyoruz” dedi.

Boğaz reflüsü ile mide reflüsünün farklı hastalıklar olduğuna dikkat çeken Yıldırım, mide reflüsünde göğüste yanma ve ekşime gibi şikayetler görülürken, boğaz reflüsünde boğazda takılma hissi, sürekli boğaz temizleme ihtiyacı, öksürük, ses kısıklığı, seste çatallaşma, geniz akıntısı, boğaz kuruluğu ve ağız kokusu gibi belirtilerin öne çıktığını söyledi. Tanının ise hastanın şikayetlerinin değerlendirilmesi ve endoskopik muayene ile kolaylıkla konulabildiğini belirtti.

Sigara ve alkol kullanımının boğaz reflüsünü artırdığını vurgulayan Yıldırım, mide asidinin uzun süreli tahrişinin bu bölgede kanser riskini de yükseltebileceği uyarısında bulundu.

Boğaz reflüsüne en sık neden olan yiyecek ve içecekler arasında aşırı kahve tüketimi, alkollü ve asitli içecekler, hazır meyve suları, yağlı yiyecekler, çikolata, kakaolu ürünler ile fazla salçalı ve baharatlı gıdalar yer alıyor.

Boğaz reflüsünden korunmak için öneriler:

• İftar ve sahurda aşırı yemek tüketmemek

• Yatmadan en az 2-3 saat önce yeme-içmeyi bırakmak

• Yatak başını bir miktar yükseltmek

• Karın bölgesini sıkan dar kıyafetlerden kaçınmak

• Reflüyü tetikleyen yiyecek ve içecekleri azaltmak

Uzmanlar, özellikle Ramazan ayında beslenme düzenine dikkat edilmesinin boğaz reflüsü şikayetlerini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.

1. Aromatikler: Sarımsak ve Zencefil

Sarımsak, zencefil ve acı biber dondurucu için en uygun adaylardır. Sarımsakları soyup kuruladıktan sonra kilitli poşetlere atabilir, zencefili soymadan dondurabilirsiniz. Pişirme sırasında bu malzemeleri çözdürmeden doğrudan rendeleyerek kullanmak büyük kolaylık sağlıyor.

2. Rendelenmiş Peynir

Çedar gibi sert peynirlerin dondurulunca ufalanabildiğini belirten Hall, peynirlerin önce rendelenip dondurucu poşetinde gevşek şekilde saklanmasını öneriyor. Bu yöntemle peynirler topaklanmıyor ve doğrudan soslara veya tostlara eklenebiliyor.

3. Ekmek ve Galeta Unu

Yer sıkıntısı yaşayanlar için ekmeğin dilimler halinde dondurulması hayat kurtarıyor. Hatta bayatlamaya yüz tutan ekmekleri rondodan geçirip galeta unu olarak dondurmak; köfte ve çıtır balık yapımında taze bir malzeme stoğu oluşturuyor.

4. Taze Yeşillikler

Yeşillikleri yemeklerde kullanıyorsanız, onları yıkayıp kuruladıktan sonra dondurucuya atmak lezzetlerini korumalarını sağlıyor. Çözündürmeden, ihtiyacınız kadarını donmuş halde doğrayıp yemeğe ekleyebilirsiniz.

5. Taze Soğan

Pişmiş yemeklerde kullanılacak taze soğanlar için dondurucu mükemmel bir saklama alanı. Doğranıp poşetlenen soğanların birbirine yapışmaması için önce tepsi üzerinde dondurulması tavsiye ediliyor.

6. Kuruyemişler

Yağ oranı yüksek olan kuruyemişler, sıcaklık değişimlerinde hızla acılaşabiliyor. Dondurucuda saklanan kuruyemişler tazeliğini çok daha uzun süre koruyor. Tüketmeden önce birkaç dakika oda sıcaklığında bekletmek yeterli oluyor.

7. Pastırma

Pastırmayı dilimler halinde rulo yaparak dondurmak, dilimlerin birbirine yapışmasını önlüyor. Bu sayede her seferinde sadece ihtiyaç duyulan miktar dondurucudan çıkarılabiliyor.

Kunter, hastalığın tedavi edilmediğinde vücutta oluşturduğu tahribata işaret ederek, uyku apnesinin kalp ve beyin sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu ve erken teşhis ve doğru tedaviyle hastaların yaşam kalitesinin önemli ölçüde artırılabileceğini aktardı.

Horlamanın sosyal bir problem olarak görüldüğünü, ancak uyku apnesinin horlamadan çok daha ciddi olduğunu vurgulayan Kunter, 'Horlamak bir gürültü sorunu olabilir ama uyku apnesi doğrudan kişinin hayatını etkileyen, kalp ve beyin üzerinde ciddi sorunlara yol açabilen bir durumdur. Horlama her zaman uyku apnesi anlamına gelmez, ancak horlayanların bir kısmında hastalık gelişebilir. Horlama varsa ve kişi sürekli yorgun uyanıyorsa, bunun altında uyku apnesi olabilir. Bu yüzden dikkatli olmak gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

Kunter, uyku apnesinin kesin tanısının bir gece uyku laboratuvarında yapılan testlerle konulabildiğinin bilgisini vererek, hafif ve orta dereceli vakalarda ilaç tedavisinin uygulanabildiğini, bazı hastalarda cerrahi girişimler gerekebildiğini anlattı.

Bazı hastalar yatarken özel maskeler kullanarak sağlıklı uyuyabileceğini kaydeden Kunter, 'Uyku apnesi kişiye özgü ilerleyebildiği için tedavi planı hastaya göre şekillendiriliyor. Çocuklarda uyku apnesi yetişkinlerden farklı seyrediyor. Gelişim çağındaki çocuklarda cerrahi müdahaleler ancak testler sonra planlanabilir.' değerlendirmesinde bulundu.

Kunter, uyku apnesinin ilerlemesinde iki ana faktörün etkili olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Bunlar kilo almak ve yaş almak. Kiloyu kontrol altına alabiliriz, ancak yaşlanmayı durduramayız. İlginç olan bir durum da var, uyku apnesi olan kişiler bazen hızla kilo alabiliyor. Bu da hastalığın ilerlemesine katkı sağlıyor. Çaresiz hastalıklar değil, burada çözüm var. Ancak erken tanı kritik. Uykuda nefes durması, sürekli yorgun uyanma gibi belirtiler ihmal edilmemeli, mutlaka uyku testleri yapılmalıdır. Tedavi ile hem kalp hem de beyin sağlığı korunabilir.'

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, Ramazan ayında orucun başlamasıyla öksürük şikayeti ile hastanelere başvuran hasta sayısında artış yaşandığına dikkati çekti. Artan öksürük durumunun çoğunlukla reflüye bağlı geliştiğini belirten Özlü, "Ramazan ayında orucun başlamasıyla beraber öksürükle gelen epeyce hastamız oluyor. Buna, 'ramazan ya da sahur öksürüğü' diyebiliriz. Aslında bu öksürüğü tetikleyen en büyük mekanizma reflüdür. Özellikle sahur yemeği gece geç vakitte yenilip, ardından hemen yatılıyor. Yatıldıktan sonra da reflü mekanizması tetiklenmiş oluyor. Normalde biz yemek yiyip içerken yediğimiz gıdalar yemek borusundan mideye doğru iner ama tersi olmaz. Bu yemek borusu ile midemiz arasında kapakçık görevini gören mekanizmaya bağlıdır. Bazı kişilerde bu mekanizma çok sağlıklı çalışmayabilir ve reflü dediğimiz olay meydana gelir" diye konuştu.

"EN ÖNEMLİSİ KRONİK ÖKSÜRÜKTÜR"

Hem sahurda hem de iftardan sonra tok yatmanın reflüyü artırdığını kaydeden Prof. Dr. Özlü, "Reflü demek; mide asidinin yemek borusuna doğru kaçmasıdır. O asit orada tahrişe neden olur; bu da yemek borusunda yaralara ve ülsere sebep olabilir. Midede yanma şişkinlik ve zaman zaman, 'ağzıma ekşi-acı su geliyor' şeklinde yakınmalara da meydana gelir. En önemlisi de kronik öksürüktür. Bu en önemli ve en sık gördüğümüz nedenlerdedir. Faranjite de yol açabilir. Ramazanda gerek sahurda gerekse tok yatıldığında yatay pozisyonda reflü artmış oluyor. Yemekte sonra 2-3 saat geçtikten sonra reflüsü olan kişilerin yatmaması lazım. Yatar pozisyonda kapak çalışmıyor ve kaçak çok daha fazla oluyor" dedi.

"MİDE BOŞALDIKTAN SONRA YATILMALI"

Özlü, yarı oturur pozisyonda uzanmanın da reflüyü tetikleyebileceğini söyleyerek, "Mide bağırsak yakınması ve reflüsü olan kişilerin kendisine çok dikkat etmesi lazım. Mide boşaldıktan sonra yatılmalı. Göğüs üzerine sızı ve boğazda yanma olabiliyor. Bunlar Ramazan ayında önemli sorunlar. İftardan sonra yemeğin verdiği rehavetle yarı oturur vaziyette yatılabiliyor. Burada esas olan şey uyumak değil, yatar pozisyonda olmak. Ağır, yağlı ve kızartmalı yemekler yememeli, asitli içecekler de tüketmemeliler. Hafif yiyecekler yenilmeli" diye konuştu.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada 1,3 milyar kişi tütün ürünü kullanırken, her yıl 8 milyondan fazla insan tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitiriyor. Kanser, kalp ve damar hastalıkları ile KOAH başta olmak üzere pek çok önlenebilir hastalığın en önemli nedenleri arasında yer alan sigaraya karşı İzmir Büyükşehir Belediyesi, yeni açılan poliklinik ile mücadeleyi güçlendirmeyi hedefliyor.

Sigara Bırakma Polikliniği’nde hastalar öncelikle sigara bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi amacıyla değerlendiriliyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ebru Güneş, süreçte nefeste karbonmonoksit ölçümleri ve genel muayeneler yapıldığını belirterek, “Akciğerler ve diğer organlarda sigaraya bağlı bir etkilenme olup olmadığına bakıyoruz. Ayrıca uygulanacak tedavilere engel bir durum bulunup bulunmadığını değerlendiriyoruz. Muayenelerin ardından hastalarımızı belirli aralıklarla kontrole çağırıyoruz” dedi.

Sigara bırakma sürecinin bazı hastalar için zorlayıcı olabildiğine dikkat çeken Dr. Güneş, bu süreçte psikolojik desteğin büyük önem taşıdığını vurguladı. Güneş, “Gerektiğinde psikolog ve psikiyatri uzmanlarından destek alıyoruz. Psikolojik destek, sigara bırakma sürecinin en önemli unsurlarından biri” ifadelerini kullandı.

9 Şubat Dünya Sigara Bırakma Günü dolayısıyla da değerlendirmelerde bulunan Dr. Güneş, sigaraya hiç başlanmamasının en doğru yaklaşım olduğunu belirterek, “Ancak başladıktan sonra bırakmak da birçok hastalığın önlenmesi açısından son derece önemli. Sigarayı bırakmaya kararlı olan ve destek almak isteyen tüm hastaları Eşrefpaşa Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğimize bekliyoruz” diye konuştu.

Eşrefpaşa Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği’nden yararlanmak isteyen yurttaşlar, 0232 293 85 03 numaralı telefondan randevu alabiliyor.

Araştırmanın başyazarlarından, Avustralya Adelaide Üniversitesi’nden kardiyoloji profesörü Christopher Wong, geçmişte kardiyologların bu hastalara kahveyi azaltmalarını ya da tamamen bırakmalarını önerdiğini hatırlatarak, bunun kafeinin uyarıcı etkisi nedeniyle ritim bozukluğunu tetikleyebileceği düşüncesine dayandığını söyledi.

Yaklaşık 200 hastayla yürütülen çalışmada katılımcılar yazı tura yöntemiyle iki gruba ayrıldı. Bir gruptan her gün en az bir fincan kahve içmeleri istenirken, diğer gruptan kahveden tamamen kaçınmaları istendi. Sonuçlara göre, düzenli kahve tüketen grupta atriyal fibrilasyon ataklarının tekrarlama riski yüzde 17 daha düşük çıktı ve ilk atağa kadar geçen sürenin daha uzun olduğu görüldü.

Wong, bu etkinin olası nedenleri arasında kahvenin diüretik etkisiyle kan basıncını düşürmesi ve kişilerin günlük fiziksel hareketliliğini artırmasını gösterdi.

Araştırmada kahvenin iltihaplanma üzerindeki etkisi de ele alındı. Kronik inflamasyonun kalp ve damar hastalıklarıyla ilişkili olduğuna dikkat çekilirken, kahvenin içerdiği çok sayıda biyoaktif bitkisel bileşik ve antioksidanın inflamasyonu azaltabileceği belirtildi. Wong, kahvenin yüzlerce hatta binlerce biyoaktif bileşen içerdiğini ve bunların bir kısmının daha iyi kalp sağlığıyla ilişkilendirildiğini ifade etti.

British Heart Foundation’dan kıdemli diyetisyen Tracy Parker ise benzer yararlı bileşiklerin meyve ve sebzelerde de bulunduğunu hatırlatarak, kafeinin bazı kişilerde çarpıntı ve huzursuzluk yaratabileceğine dikkat çekti.

Kafeinin uyarıcı etkisi nedeniyle fiziksel aktiviteyi artırabileceği de araştırmanın dikkat çeken bulguları arasında yer aldı. Çalışmalar, kahve tüketen kişilerin tüketmeyenlere kıyasla günde ortalama yaklaşık bin adım daha fazla attığını gösteriyor. Wong, artan fiziksel aktivitenin kalp sağlığı üzerinde olumlu etkiler yarattığını ve bunun daha düşük ritim bozukluğu oranlarını kısmen açıklayabileceğini söyledi.

Öte yandan son yıllarda “bağırsak-kalp ekseni” olarak tanımlanan ilişki üzerine yapılan araştırmalar da kahvenin olası faydalarına işaret ediyor. Nature Microbiology dergisinde yayımlanan bir çalışmada, kahve tüketimi ile 115 farklı bağırsak bakterisi türü arasında pozitif ilişki tespit edildi. Uzmanlar, kahvenin prebiyotik etki göstererek yararlı bakterileri besleyebileceğini ve bunun dolaylı olarak kalp sağlığını destekleyebileceğini belirtiyor.

Kahvenin tansiyon üzerindeki etkisine dair yaygın inanışın aksine, uzmanlar kafeinin çoğu kişide tansiyonu yalnızca kısa süreli olarak yükselttiğini vurguluyor. Düzenli kahve tüketiminin, diüretik etkisi sayesinde uzun vadede tansiyon üzerinde dengeleyici bir rol oynayabileceği ifade ediliyor.

Bazı çalışmalar ise kafein tüketiminin kilo, vücut kitle indeksi ve vücut yağ oranında azalma ile ilişkili olabileceğini gösteriyor. Wong, kafein alan kişilerde ortalama kilo kaybının biraz daha yüksek göründüğünü ve bunun metabolizmayı hızlandırıcı etkiden kaynaklanabileceğini dile getirdi.

Çetiner “Özellikle A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminler vücutta birikir. Fazlası karaciğer hasarı, böbrek sorunları, kalp ritim bozuklukları ve hatta zehirlenmelere neden olabilir. Diğer grup vitaminler, suda eriyen özellikle B vitamini grubunda toksik etkiler genelde daha nadir görülür. Yani baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma, cilt değişiklikleri, bazen kemik yoğunluğunda azalma gibi ve daha birçok fonksiyonu etkilediği için vücutta her türlü yan etkiyi fazlasıyla görebiliriz” ifadelerini kullandı.

‘B12 FAZLA DOZDA ALINDIĞINDA ÇEŞİTLİ YAN ETKİLER GÖRÜLEBİLİR’

Pandemi sonrası bağışıklık kaygısıyla vitamin kullanımının arttığını belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Necip Çetiner, “Hastalarımın önemli bir kısmı kan tahlili yaptırmadan, kulaktan dolma bilgilerle birden fazla takviyeyi aynı anda kullanıyor. Oysa bu durum bağışıklığı güçlendirmek yerine tam tersine vücudu yorabiliyor. Eğer ihtiyaç olmadığı halde fazla vitamin aldıysak bunların toksik etkilerine maruz kalma durumu olur ve kişinin hassasiyetine bağlı olarak çeşitli organlarda çeşitli zararlar ve kayıplar olabilir. Bunları tam olarak isimlendirmek mümkün değil ama genelde baş ağrısı, baş dönmesi, cilt değişiklikleri, nadiren de olsa alerjik belirtiler şeklinde. Saç dökülmesi şeklinde de kendisini gösterebilir. En çok bilinçsizce kullanılan vitamin;B12. Tahlil yaptırmadan B12 fazla dozda alındığında cilt rahatsızlıkları başta olmak üzere çeşitli yan etkiler görülebilir. B12 seviyesi çok düşük olan hastalarda da paranteral yani iğne formunda tedaviler daha fazla tercih edilir.” diyerek hekim kontrolüne dikkat çekiyor” dedi.

‘SEBZE-MEYVE VİTAMİNİN YERİNE GEÇEMEZ’

Uzm. Dr. Çetiner, “Maalesef günümüzde sebze-meyvenin yetersiz olduğunu gösteren birçok kanıt var. Belki 2000'li yıllardan önce yediklerimiz vitaminlerin yerine geçerdi. Ancak günümüzde sağlıklı beslendiğini düşündüğümüz kişilerde bile vitamin eksiklikleriyle çok sık karşılaşıyoruz. Kuvvetle muhtemel yeterli gıda kalitesine sahip değiliz” diye konuştu.

‘DOĞAL OLAN HER ZAMAN ZARARSIZ DEĞİL’

Vitaminlerin ‘doğal’ olduğu için zararsız sanıldığını söyleyen Uzm. Dr. Çetiner, “Doğada bulunan her madde güvenli değildir. Vitaminler de yanlış dozda alındığında ilaç yan etkileri gösterir. Vitaminler ne mucize ne de düşman. Doğru kişide, doğru dozda ve hekim kontrolünde kullanıldığında şifadır; aksi halde sessiz bir zehre dönüşebilir” ifadelerini kullandı.

Diyabet hastalığına bağlı olarak gelişen enfeksiyon nedeniyle Artvin’de çeşitli sağlık kuruluşlarına başvuran Mustafa Kafa’ya diyabetik ayak ampütasyonu önerildi. Bunun üzerine farklı bir tedavi arayışıyla İzmir’e gelen Kafa, Eşrefpaşa Hastanesi’nde enfeksiyon hastalıkları, dahiliye, ortopedi ve plastik cerrahi birimlerinin ortak çalışmasıyla 90 gün boyunca tedavi edildi. Tedavi sürecinin ardından sağlığına kavuşan Kafa taburcu edildi.

Yaşadığı süreci anlatan Mustafa Kafa, “Ayağım çok kötü durumdaydı. Başka hastanelerde kesileceğini söylediler. Burada ise ‘bu ayağı kurtarırız’ dediler ve başardılar. Hepsine çok teşekkür ediyorum. Şu an iyiyim, ayağıma çocuk bakar gibi bakmamı söylediler, ben de buna uyacağım” dedi. Kafa, kendisiyle ilgilenen sağlık çalışanlarına Artvin’de fındık toplama sözü verdi.

Tedaviyi yürüten Eşrefpaşa Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Altan Gökgöz ise hastanın ayağında ileri düzey nekroz bulunduğunu belirterek, “Hastamız birçok merkezde etkili bir yara bakımı alamamış. Dış merkezlerde ampütasyon önerilmişti. Ancak multidisipliner bir yaklaşımla ve hastamızın uyumuyla başarılı bir sonuç elde ettik. Uzvu korumak zor ama doğru olan yaklaşımdır. Yüzümüzü güldüren bir sonuç aldık” diye konuştu.

Eşrefpaşa Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Başak Bayram da Mustafa Kafa’yı ziyaret ederek tedavi süreci hakkında bilgi aldı.

Türkiye’nin en geniş katılımlı spor organizasyonlarından biri olan Türkiye Küçükler ve Yıldızlar Satranç Şampiyonası, 24-31 Ocak 2026 tarihleri arasında Antalya Belek’te kapılarını açtı. Toplam 3 bin 234 sporcunun milli takım havuzuna girebilmek için mücadele ettiği turnuvanın açılış gününe, katılımcıların organizasyon yönetimine yönelik tepkileri damga vurdu.

Veliler Dışarıda Sağanak Altında Kaldı!

7-18 yaş grubunda toplam 3 bin 234 sporcunun katıldığı şampiyonada, turnuva otelinde konaklamak için ciddi meblağlar ödeyen aileler ilk günden hüsrana uğradı. Araç girişlerinin engellenmesiyle başlayan kriz, otel içinde veliler için uygun bekleme alanları oluşturulmamasıyla tırmandı. Çocuklarını turnuva salonuna teslim eden yüzlerce ebeveyn, içeri alınmadıkları gibi dışarıda sığınacak bir yer gösterilmeyince sağanak yağışın altında saatlerce beklemek zorunda kaldığı iddia edildi.

Federasyona Alkışlı Protesto

Yaşanan aksaklıklar üzerine sosyal medya mecralarında yorum yapan veliler, federasyonun resmi hesaplarını etiketleyerek tepki mesajları yağdırdı. Önceki turnuvalarda hiç böyle bir tabloyla karşılaşmadıklarını savunan velilerin bir kısmı, turnuva alanı önünde toplanarak alkışlarla yönetimi protesto etti. "5 gün boyunca bu çile devam mı edecek? Biz veliler ve çocuklarımız bu şartlara nasıl dayanacağız?" sözleriyle isyan eden aileler, ticari alanlara yer ayrılmasına rağmen temel ihtiyaçların göz ardı edildiğini iddia etti. 31 Ocak’a kadar sürecek olan şampiyonanın geri kalanında, bu teknik ve fiziksel sorunların giderilip giderilmeyeceği merakla bekleniyor.

Organizasyonel Problemler

Veliler en çok oturma alanlarının olmamasından,

Turnuva salonlarındaki tuvaletlerin yetersizliğinden,

Turnuvadaki zeminin ıslak olmasından,

Turnuva salonlarındaki masaların çok dar ve sıkışık olmasından,
Sporcuların maça zamanında başlayamamasından,

Gerekli duyuruların zamanında yapılmamasından,

Turnuva yetkililerinin velilere siz çözüm bulun demesi,

Sorunları aktaran velilere çirkin ve ukala tavırlar sergilenmesi,

Gibi faktörler ile zaten ortamdan gerilen veliler ve önemlisi sporcular daha fazla gerilmesine sebep olunarak organizasyonun gergin başlaması herkesi üzmüştür.

TSF federasyonun resmi sosyal medya hesaplarından tepkiler çığ gibi büyümüş turnuva alanında “BAŞKAN İSTİFA, TSF İSTİFA” sesleri ile vatandaşlar protesto gösterilerinde bulunmuştur.

Uzm. Dr. Ali Vardar, "D vitamini grip ya da solunum yolu virüslerini öldürmez; ancak bağışıklık sisteminin enfeksiyona nasıl yanıt vereceğini belirleyen temel bir düzenleyicidir" dedi. Bağışıklık hücrelerinin etkili çalışabilmesi için yeterli D vitaminine ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Vardar, eksikliğin enfeksiyonlara karşı savunmayı zayıflattığını ifade etti.
D vitamini takviyesinin kullanım şeklinin önemine dikkat çeken Dr. Vardar, "Etkili sonuçlar büyük ve seyrek dozlarla değil; düşük dozda ve düzenli kullanımda görülür. D vitamini düzeyi düşük olan bireylerde, kış aylarında günlük ve makul dozda alınan takviyelerin, diğer koruyucu önlemlerle uygulandığında akut solunum yolu enfeksiyonu riskini azaltmaya yardımcı olduğu görülmektedir" dedi.
Dr. Vardar, D vitamininin mutlaka kanda ölçülerek ve hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurgulayarak, kan düzeyinin 30-70 ng/mL aralığında tutulmasının hedeflendiğini belirtti. Bu aralığın üzerine çıkılması durumunda ise aşırı kullanımın D vitamini zehirlenmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.
D vitamini seviyemi nasıl artırabilirim?

Sonbahar ve kış aylarında D vitamininin günlük 10 mikrogram dozunda alınmasını gerektiğini altını çizen Dr. Vardar, d vitamini açısından zengin gıdaları da şu şekilde sıraladı:
"Yağlı balıklar: Somon, sardalya, ringa ve uskumru
Kırmızı et
Karaciğer (hamilelerin tüketmemesi önerilir)
Yumurta sarısı
Zenginleştirilmiş gıdalar: Bazı margarinler ve kahvaltılık gevrekler"