Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Yatırım Taahhütlü Avans Kredi Programı'nın (YTAK) kapsamının genişletilmesi ve uygulama şartlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Zeytinoğlu, YTAK bütçesinin 750 milyar liraya çıkarılması ve imalat sanayine yönelik toplam 1 trilyon liralık uygun koşullu kredi imkanının oluşturulmasının önemli olduğunu ifade ederek, asıl belirleyici unsurun firmaların bu kaynaklara erişebilmesi olduğunu söyledi.

Özellikle imalat sanayine yönelik 250 milyar liralık devlet destekli kredi paketinin üreticiler açısından kritik önem taşıdığını belirten Zeytinoğlu, şartların kısa sürede netleştirilerek işletmelerin kullanımına açılması gerektiğini vurguladı.

"Mevcut şartlar kullanımı sınırlıyor"

Finansmana erişimde özellikle KOBİ'lerin zorlandığını dile getiren Zeytinoğlu, YTAK programındaki mevcut kriterlerin birçok işletmenin desteklerden yararlanmasının önüne geçtiğini söyledi.

Geçen yıl program kapsamında ayrılan 500 milyar liralık limitin yalnızca 100 milyar lirasının kullanılabildiğini hatırlatan Zeytinoğlu, sermaye şartı ve puanlama sisteminin yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.

İş dünyasında sermaye kriterinin 50 milyon liradan daha düşük seviyelere çekilmesi ve asgari yatırım tutarlarına ilişkin limitlerin gözden geçirilmesi yönünde beklenti olduğunu aktaran Zeytinoğlu, böylece daha fazla firmanın desteklerden faydalanabileceğini belirtti.

"Sanayide tehlike sinyalleri var"

Sanayinin yalnızca finansman değil, rekabet gücü açısından da zorluklarla karşı karşıya olduğunu söyleyen Zeytinoğlu, bazı yabancı sermayeli şirketlerin Türkiye'den ayrılma kararlarının dikkat çekici olduğunu belirtti.

Boşalan fabrikalara ilişkin gelişmelerin sanayi açısından uyarı niteliğinde olduğunu ifade eden Zeytinoğlu, rekabet gücündeki kayıpta döviz kuru politikalarının da etkili olduğunu savundu.

İhracatçıya destek talebi

Döviz dönüşüm desteğinin uzatılması ve destek oranının artırılması gerektiğini belirten Zeytinoğlu, finansman maliyetlerinin düşürülmesinin üretim, yatırım ve istihdamın sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Sanayicilerin beklentisinin, açıklanan kredi imkanlarının hızlı ve erişilebilir şekilde uygulamaya alınması olduğu vurgulandı.

Yüksek üretim kapasitesi, kaliteli hammadde kullanımı ve uluslararası standartlara uygun üretim anlayışı sayesinde Türk balık yeminin, dünya pazarlarında giderek daha fazla tercih edildiğini vurgulayan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı ve Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Muhammet Öztürk, Türkiye'nin su ürünleri yetiştiriciliğinde kaydettiği gelişime paralel olarak balık yemi üretimi ve ihracatında da istikrarlı büyümesini sürdürdüğünü dile getirdi.

Balık yemi ihracatında 2027 yılı hedefi 100 milyon dolara ulaşarak dünyada ilk 10 ülke arasına girmek

Balık yemi sektörünün yıllık 626,5 bin ton su ürünleri yetiştiricilik ve 2,4 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşan Türk su ürünleri sektörüne stratejik katkı sağladığı değerlendirmesinde bulunan Öztürk; “Su ürünleri sektöründeki büyüme balık yemi sanayisini doğrudan destekliyor. Sürdürülebilir ve çevre dostu üretim anlayışı uluslararası alıcılardan olumlu karşılık görüyor. Yem sanayicilerimizin yüksek kalite standartlarında ürettiği yemler hem ülkemizdeki yetiştiricilik faaliyetlerini destekliyor hem de uluslararası pazarlarda güçlü bir talep görüyor. İhracattaki artış, sektörümüzün teknolojiye, Ar-Ge'ye ve sürdürülebilir üretime yaptığı yatırımların somut bir sonucudur. Sektörümüz üretim ve ihracattaki seviyesini koruduğu takdirde 2027 yılında 100 milyon doları aşabiliriz ve dünya genelinde ihracatta ilk 10 ülke arasına girebiliriz” ifadelerini kullandı.

Balık yemi ihracatında Rusya, Tunus ve Özbekistan zirvede

Balık yemi ihracatındaki artışın sektörün uluslararası rekabet gücünü ortaya koyduğunun altını çizen Öztürk sözlerini şöyle tamamladı; “Başta Akdeniz havzası, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok pazarda artan talep, ihracattaki yükselişi destekleyen temel unsurlar arasında yer aldı. 2026 yılında Rusya Federasyonu 21,2 milyon dolarlık taleple ilk sırada yer aldı. Tunus’a 3,5 milyon dolarlık, Özbekistan’a 2,4 milyon dolarlık, Arnavutluk’a 1,3 milyon dolarlık ve Kırgızistan’a 1,2 milyon dolarlık balık yemi ihraç ettik. Balık yemi ihraç ettiğim ülke sayısı 41 oldu.”

Fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusunda kararlı olduklarını belirten Warsh, doğru para politikalarının uygulanması halinde son yıllarda yaşanan enflasyon dalgasının geride kalacağını ifade etti.

Warsh'ın açıklamaları, bazı Fed yetkililerinin enflasyonun kontrol altına alınması için gerektiğinde faiz politikasında daha sıkı adımlar atılabileceği yönündeki mesajlarının ardından geldi.

Ekonomiye ilişkin iyimser değerlendirme

Genel ekonomik görünüm hakkında olumlu değerlendirmelerde bulunan Warsh, iş gücü piyasasının istikrarlı seyrini koruduğunu belirtti. İşten çıkarmalara ilişkin sınırlı işaretler bulunduğunu ifade eden Fed Başkanı, ücret artışlarının da güçlü kalmasının beklendiğini söyledi.

Yapay zeka alanındaki gelişmelere de değinen Warsh, bu dönüşümün yatırımları artırdığını ancak ekonomi açısından bazı belirsizlikleri beraberinde getirdiğini kaydetti.

Warsh, yapay zekanın ekonomiye sağlayacağı katkının boyutunun henüz net olmadığını belirterek, Fed'in bu gelişmelerin enflasyon ve istihdam piyasası üzerindeki etkilerini yakından izlediğini ifade etti.

Faiz kararı sonrası ilk değerlendirme

Warsh başkanlığındaki ilk toplantıda Fed yetkilileri, politika faizini üst üste dördüncü kez yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Fed Başkanı'nın açıklamaları, Haziran ayına ilişkin yeni tüketici enflasyonu verilerinin açıklanmasından önce hazırlandı. Warsh'ın Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'nde yapacağı sunumda para politikası ve ekonomik görünüme ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

Piyasa beklentileri TÜFE'nin bu dönemde aylık bazda yüzde 0,1 azalması yönündeydi. TÜFE, mayısta aylık yüzde 0,5 artmıştı. Ülkede TÜFE haziranda yıllık bazda ise yüzde 3,5 arttı. Piyasa beklentileri TÜFE'nin yıllık bazda yüzde 3,8 artması yönündeydi. Yıllık enflasyon mayısta yüzde 4,2 olarak kaydedilmişti.

ENERJİ MALİYETLERİ DÜŞTÜ 

Enerji maliyetleri martta aylık yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8 ve mayısta yüzde 3,9 artmasının ardından haziranda yüzde 5,7 düştü. Enerji endeksindeki düşüş, barınma ve gıda dahil diğer kalemlerdeki artışları dengeleyerek, aylık bazda TÜFE'deki gerilemenin en büyük belirleyicisi oldu. Enerji endeksi haziranda yıllık bazda ise yüzde 15,7 arttı. Barınma maliyetleri haziranda aylık yüzde 0,1 ve yıllık yüzde 3,3 yükseldi. Gıda endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3 arttı.

ÇEKİRDEK ENFLASYON YATAY SEYRETTİ 

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda yatay seyrederken, yıllık bazda yüzde 2,6 arttı. Piyasa beklentileri çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,8 olması yönündeydi. Çekirdek TÜFE mayısta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,9 artmıştı.

PİYASALAR NE TEPKİ VERDİ? 

ABD'de beklentilerin altında gelen enflasyon verisinin ardından tahvil faizleri ve dolar gerilerken, altın sert yükseldi. Verilerin ardından ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yaklaşık 7 baz puan düşüşle yüzde 4,19'a, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,61'den yüzde 4,56'ya geriledi. Dolar Endeksi (DXY) yüzde 0,5 değer kaybetti. Güvenli liman talebinin artmasıyla ons altın yüzde 2,2 yükselerek 4.090 doların üzerine çıktı ve seans içinde 4.100 dolar seviyesini test etti. Ons gümüş de yükseliş kaydetti. Piyasalarda, petrol fiyatlarındaki yükselişe rağmen beklentilerin altında kalan enflasyon verisinin Fed üzerindeki faiz artırımı baskısını hafiflettiği değerlendirildi.

Milyonlarca emeklinin gözü ise çıkacak sonuçta. Öte yandan, en düşük aylık alanların sayısı ilk kez beş milyon sınırını aşacak ve ek ödeme bütçesi önceki dönemlerde olduğu gibi Hazine tarafından karşılanarak temmuz ayı ödeme dönemine yetiştirilmeye çalışılacak.

Teklifin komisyonda kabul edilmesinin ardından Genel Kurul gündemine alınarak yasalaştırılması bekleniyor.

MAAŞLAR NE ZAMAN YATACAK?

SSK emeklileri, tahsis numaralarının son hanesine göre 17-26 Temmuz tarihleri arasında maaşlarını alacak.

Bağ-Kur emeklilerinin ödemeleri ise 25-28 Temmuz tarihleri arasında yapılacak.

Yapay zeka sektörüne yönelik endişelerin artmasıyla küresel teknoloji hisselerinde başlayan satış dalgası, Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix’i de etkiledi. Şirketin hisseleri iki işlem gününde yüzde 20’nin üzerinde değer kaybetti.

SK Hynix hisseleri, Pazartesi günü yaşanan yaklaşık yüzde 15’lik sert düşüşün ardından Salı günü de satış baskısını sürdürerek Kore Borsası’nda yüzde 9’a varan kayıp yaşadı. Aynı süreçte Kospi Endeksi de yüzde 5,3’e kadar geriledi.

Yatırımcıların, yapay zeka donanım şirketlerinin hızlı yükselişinin ardından sektörde oluşabilecek kapasite fazlasına ilişkin endişeleri, teknoloji hisselerinde satışları hızlandırdı. Bu yılın en güçlü performans gösteren şirketleri arasında yer alan SK Hynix’teki sert hareketler, hisse üzerindeki yüksek kaldıraçlı pozisyonların da etkisini ortaya koydu.

Piyasalardaki dalgalanma sürerken, Güney Koreli bireysel yatırımcılar Salı günü Kospi hisselerinde 2,5 trilyon wonun üzerinde satış gerçekleştirdi. Yabancı yatırımcılar ise düşüş sırasında alım tarafında yer aldı.

Citi Research ekonomistleri İlker Domaç ve Gültekin Işıklar tarafından hazırlanan raporda, Türk lirası tahvillerindeki kur riski primi mercek altına alındı. Analizde, iki yıllık devlet tahvillerinin getirisi ile Türkiye’nin dolar cinsi Eurobond getirileri arasındaki fark üzerinden hesaplanan kur riski priminin Haziran 2026 itibarıyla yüzde 12,6 seviyesine yükseldiği belirtildi.

Rapora göre, 2010-2017 döneminde ortalama yüzde 1 seviyesinde bulunan kur riski primi, düşük faiz politikalarının uygulandığı 2021-2023 döneminde negatife döndü. Para politikasındaki normalleşmeyle birlikte yeniden yükselişe geçen prim, son 16 yılın en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.

Citi analizinde, 2018’de yaşanan kur şokunda dahi söz konusu primin yaklaşık yüzde 7 seviyesinde kaldığı hatırlatılırken, mevcut seviyenin piyasanın kur politikasına yönelik risk algısını yansıttığı ifade edildi.

Raporda, kontrollü kur politikasının oluşturduğu belirsizliğe de dikkat çekildi. Yatırımcıların günlük kur hareketlerinden çok, mevcut politikanın sürdürülebilirliği ve olası ani kur düzeltmesi riskini fiyatladığı belirtildi. Kur risk priminin kalıcı olarak gerilemesi için dezenflasyon sürecinin güçlenmesi ve kur politikasına ilişkin güvenilir bir yol haritası oluşturulması gerektiği vurgulandı.

Citi’nin değerlendirmesine göre, iki yıllık TL tahvilleri yatırımcılara önemli bir kur koruması sağlıyor. Analizde, bu tahvillerin dolar cinsi Eurobond performansının gerisinde kalması için liranın yıllık ortalama yüzde 33 civarında değer kaybetmesi gerektiği hesaplandı.

Hedef Yatırım Bankası Genel Müdür Başyardımcısı Betügül Toker, yeni sistem sayesinde uzaktan müşteri edinimi, dijital sözleşme süreçleri ile raporlama ve takip işlemlerinin daha hızlı ve şeffaf yürütülebileceğini belirtti. Altyapının, portföy yönetim şirketlerinin operasyonel yükünü azaltarak yatırım yönetimine daha fazla odaklanmalarını sağlayacağını ifade etti.

Hâlihazırda 7 portföy yönetim şirketine ve 140'ın üzerinde fona hizmet verdiklerini aktaran Toker, 2027 yılına kadar bu sayıyı en az 20 şirkete çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Banka ayrıca dijital portföy yönetim şirketlerine yönelik yeni çözümler ve tüm hizmetlerin tek platformdan sunulacağı bir web altyapısı üzerinde de çalışıyor.

Ak Portföy Genel Müdürü Mehmet Ali Ersarı, konuya ilişkin değerlendirmesinde şirketin büyüme stratejisine ve yatırım yönetimindeki hedeflerine dikkat çekti. Ersarı, 1,5 trilyon TL’yi aşan varlık büyüklüğü, 1,2 milyonun üzerinde yatırımcı sayısı ve 200’den fazla fondan oluşan geniş ürün yelpazesiyle Türkiye’de yatırım yönetiminin gelişimine katkı sağlamaya devam ettiklerini belirtti.

Ersarı, çeyrek asırlık deneyimi; güçlü insan kaynağı, dijitalleşme çalışmaları, yapay zeka destekli yatırım çözümleri ve sürdürülebilirlik odaklı ürünlerle geleceğe taşıdıklarını ifade etti. IPE Top 500 listesinde elde edilen yükselişin, şirketin uluslararası ölçekte geldiği noktayı gösteren önemli bir gösterge olduğunu vurguladı.

Ak Portföy, küresel varlık yönetimi sektöründeki sıralamasını güçlendirirken, Türkiye merkezli bir portföy yönetim şirketi olarak uluslararası yatırım ekosistemindeki görünürlüğünü artırmayı sürdürüyor.

İzmir Merkez Liman Başkanlığı sorumluluk sahasında, geçen yılın ilk yarısına göre hem gemi hem de yolcu istatistiklerinde yukarı yönlü bir grafik çizildi. 2025'in ilk 6 ayında 26 kruvaziyer gemisinin yanaştığı İzmir Merkez'e, 2026'nın aynı döneminde 31 gemi uğrak yaptı. Merkez limanındaki toplam yolcu sayısı, transit yolcu trafiğindeki artışın etkisiyle 50 bin 909'dan 59 bin 49'a yükseldi. Merkezde transit yolcu sayısı 49 bin 492'den 57 bin 933'e ulaştı.

ÇEŞME'DE BELİRGİN ARTIŞ, DİKİLİ'DE DÜŞÜŞ
Kentin iki önemli dış ilçesindeki limanlarda ise farklı tablolar oluştu. Çeşme yükseliş trendini korurken, Dikili'de gerileme kaydedildi.

- Çeşme Liman Başkanlığı: 2025'in ilk yarısında 24 gemi ve 11 bin 183 yolcu ağırlayan Çeşme, 2026'nın aynı döneminde gemi sayısını 27'ye, toplam yolcu sayısını ise yüzde 36,4 artışla 15 bin 254'e çıkardı. Çeşme'de özellikle gelen yolcu sayısı 2 bin 508'den 6 bin 434'e, giden yolcu sayısı ise 6 bin 75'ten 6 bin 997'ye ulaştı.

- Dikili Liman Başkanlığı: 2025'in ilk 6 ayında 9 gemi ile 2 bin 263 yolcu ağırlayan Dikili, 2026'da düşüş yaşadı. Limana uğrayan gemi sayısı 6'ya, toplam yolcu sayısı ise bin 311'e geriledi.

Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD), düzenlediği "Karbon Uygulamaları ve Denkleştirme Mekanizmaları" toplantısında iş dünyasını bekleyen yeni karbon düzenlemelerini masaya yatırdı. Uzmanlar, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile Türkiye'nin Emisyon Ticaret Sistemi'ne (ETS) uyum sağlamayan şirketlerin küresel rekabette dezavantaj yaşayabileceğine dikkat çekti.

Karbon yönetimi iş dünyasının gündeminde

Kamu temsilcileri ve sektör uzmanlarının katıldığı çevrim içi toplantıda, Avrupa Birliği'nin karbon politikaları, Türkiye'nin ETS hazırlıkları ve karbon piyasalarındaki son gelişmeler değerlendirildi. Toplantıda, şirketlerin yeşil dönüşüm sürecine bugünden hazırlanmasının kritik önem taşıdığı vurgulandı.

"Rekabet artık karbon performansıyla ölçülüyor"

ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, iklim politikalarının yalnızca çevreyi değil, yatırım, finansman, ihracat ve uluslararası ticareti de doğrudan etkilediğini belirtti.

Zorlu, küresel pazarlarda yer alabilmek için kaliteli üretimin tek başına yeterli olmadığını ifade ederek, karbon ayak izi, kaynak verimliliği ve çevre mevzuatına uyumun şirketlerin rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar haline geldiğini söyledi. ESİAD olarak yeşil dönüşümü sanayinin geleceği açısından stratejik bir fırsat olarak gördüklerini dile getirdi.

Sanayiciye yol haritası çiziliyor

Toplantının moderatörlüğünü üstlenen ESİAD Sürdürülebilirlik ve Sosyal Politikalar Yuvarlak Masası Başkan Vekili Vildan Gündoğdu, Yeşil Mutabakat, İklim Kanunu, ETS ve SKDM gibi süreçlerin sanayiciler için önemli değişimler içerdiğini belirterek, düzenlenen toplantılarla işletmelerin bu dönüşüme daha hazırlıklı hale gelmesini amaçladıklarını ifade etti.

SKDM'de yeni dönem başladı

Ticaret Bakanlığı yetkilileri, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın uygulama sürecine geçtiğini hatırlatarak, kapsam dahilindeki şirketlerin karbon emisyonlarını AB standartlarına uygun şekilde raporlaması gerektiğini açıkladı. Emisyon raporlarının 2027 yılından itibaren akredite kuruluşlar tarafından doğrulanacağı belirtildi.

Türkiye'de ETS'nin pilot uygulaması başlıyor

İklim Değişikliği Başkanlığı yetkilileri ise Türkiye'nin Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında 2026 yılında emisyon raporlamasının başlayacağını, 2027 yılında ise pilot piyasa uygulamalarının hayata geçirileceğini duyurdu. Sistemin düşük karbonlu üretimi teşvik ederken yüksek emisyonlu tesislerin maliyetlerini artıracağı ifade edildi.

Karbon piyasasında hedef 5 trilyon dolar

Toplantıda konuşan sektör temsilcileri, küresel karbon piyasasının 2030 yılına kadar 5 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşmasının beklendiğini belirtti. Uzmanlar, şirketlerin yalnızca karbon emisyonlarını azaltmasının değil, karbon yönetimini uluslararası piyasa kurallarına uygun şekilde planlamasının da rekabet avantajı sağlayacağına dikkat çekti.

Küresel belirsizliklere ve bölgesel krizlere rağmen Türkiye’nin ekonomik dayanıklılığının arttığını ifade eden Patrone, ülkenin tedarik zincirleri açısından önemli bir merkez haline geldiğini vurguladı.

Türkiye’nin yakın coğrafyadan tedarik ve güvenli transit koridor olma potansiyeline dikkat çeken Patrone, özellikle sanayi, lojistik ve sürdürülebilir yatırımların öne çıktığını belirtti.

EBRD yetkilisi ayrıca, Türkiye’de enerji verimliliği ve sanayinin karbonsuzlaşmasına yönelik projeler için 5 milyar euroluk yatırımın harekete geçirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.

Patrone, uygulanan ekonomi politikalarının Türkiye’yi dış şoklara karşı daha dirençli hale getirdiğini, ancak enflasyondaki düşüş sürecinin beklenenden uzun sürebileceğini ifade etti.

Sektörler bazında incelendiğinde, yıllık karşılaştırmada madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 5 geriledi. İmalat sanayi sektörü endeksi yüzde 0,3 artarken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1 yükseldi.

Aylık bazda ise sektörler arasında farklı seyir görüldü. Mayıs ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 1,5 artarken, imalat sanayi üretimi yüzde 3,3, elektrik-gaz sektörü ise yüzde 0,9 azaldı.

TÜİK, Nisan ayına ilişkin sanayi üretimi verilerini de revize etti. Buna göre daha önce açıklanan aylık yüzde 3,7’lik artış yüzde 3,8’e, yıllık yüzde 6’lık artış ise yüzde 6,1’e yükseltildi.

Mayıs verileri, sanayi üretiminde özellikle imalat sektöründeki yavaşlamanın etkili olduğunu ortaya koydu.

Stournaras, çatışmaların sona erdiği dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte enflasyonda yavaşlama görüldüğünü belirterek, bu sürecin devam etmesi halinde büyümenin beklentileri aşabileceğini ifade etti.

Enerji fiyatlarındaki oynaklığın para politikası açısından belirsizlik yarattığını vurgulayan Stournaras, Avrupa’nın enerji ithalatına bağımlılığının risk oluşturduğuna dikkat çekti.

Aynı dönemde ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 50,1 seviyesinde kalırken, TL mevduat faizleri yüzde 40,5 olarak kaydedildi.

Faizlerdeki artışla birlikte ticari kredi büyümesi de geriledi. Bankacılık verilerine göre ticari kredilerde yıllık trend büyüme yüzde 20’nin altına inerken, daha önce yüzde 32 seviyelerine kadar yükselmişti.

Tüketici kredilerinde de benzer bir tablo görüldü. Büyüme oranı yüzde 32,5’e gerilerken, zirve seviyenin yüzde 62,5 olduğu belirtildi.